Offshore Wind - Marstrat

Webinar Topsector Water & Maritiem en NLinBusiness: Iconische Noordzeeprojecten

Op basis van door Marstrat uitgevoerd onderzoek zijn drie iconische Noordzeeprojecten gevormd. Deze projecten kunnen leiden tot showcases van Nederlandse expertise en kennis.

Op 16 juni organiseert Topsector Water & Maritiem samen met NLinBusiness een speciaal webinar over deze projecten. Marstrat partner Meindert van Genderen zal het onderzoek toelichten en als moderator optreden.

Duurzame proeftuin

De Noordzee is eind 2020 als proeftuin voor duurzame oplossingen geïntroduceerd. Tijdens het webinar zal vervolg gegeven worden aan de opgehaalde ideeën. De uitwerking zal leiden tot oplossingen die bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelen en tegelijkertijd haalbare en schaalbare zakelijke kansen bieden.

Met die ambitie voor ogen, en op basis van het onderzoek dat Marstrat in opdracht van Topsector Water & Maritiem heeft uitgevoerd, zijn de drie geïntegreerde iconische Noordzee-initiatieven gevormd om showcases van Nederlandse expertise en kennis te creëren:

  • Klimaatneutraal maritiem bouwen, transport en onderhoud
  • Multifunctioneel gebruik van het Noordzee
  • Vergroening van de energieproductie

Info en aanmelden

U kunt zich via onderstaande knop aanmelden. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Vincent Cornelissen, secretaris Kernteam Internationaal of klik hier voor meer informatie over de eerste webinar.

Programme Superyacht Cluster Matching event 22 April

Marstrat is one of the organisers of the Superyacht Cluster Matching event that will be held on 22 April. We are pleased to announce the programme.

The event includes several workshops, with a special focus on innovations and sustainability. Each workshop will consist of 5-minute presentation by suppliers followed up by a Q&A, moderated by an industry expert.


  • Zero emissions
    The IMO’s goal is to reduce CO2 emissions with at least 40% by 2030 and 70% by 2050. How are superyachts going to achieve that? Do we need new fuels or new propulsion systems? Which suppliers have technologies that can help shipyards to achieve their ambition?
  • Energy efficiency
    Reducing Green House Gasses goes further than propulsion. For example, the hotel load of superyachts can be reduced with energy efficient systems. Which suppliers have innovative solutions that can have a substantial contribution to the sustainability of superyachts?
  • Sustainable supply chain
    The way superyachts are built has an impact on our environment. New technologies, new ways of producing and new materials can have a positive influence on the sustainability of superyachts. Which suppliers offer shipyards innovative solutions?


An important part of the virtual event will be the business-to-business meetings between Italian and Dutch companies. Matchmaking and Marketplace will be available during the entire event (9:00 – 17:00 CET), attendees will be able to sign up for matchmaking based on their profile and preferences. 

Don’t hesitate to contact Marstrat if you are interested and put your company in the spotlight to connect with possible clients.


The event is organised in collaboration with the Holland Yachting Group and made possible by Rotterdam Maritime Capital of EuropeTopsector Water & MaritiemCamera di Commercio di Lucca, and Lucca Promos

Organised by

Zero Emission Ships - Jenny Coenen - Marstrat

Jenny Coenen – The path to zero-emission ships

With on average 20 tons CO2 exhaust per year per ship, international shipping attributes to about 3% of all CO2 emissions world-wide. This is about the same amount as a country like Germany. In order to lower this significant impact, IMO aims at reducing carbon intensity by at least 40% by 2030 and 70% by 2050, compared to 2008.

Energy Efficiency Design Index

What does this imply practically? First there is the Energy Efficiency Design Index (EEDI). Ships built in 2025 should be 30% more energy efficient than those built 10 years earlier. This bar will be progressively raised over the time. Existing ships are required to have a Ship Energy Efficiency Management plan that sets targets for improved energy efficiency and its monitoring throughout ship operations. In 2023 the Energy Efficiency Existing Ship Index will also enter into force, in a similar way as the EEDI does for new ships.

Carbon Reduction Measures for Ships

Compliancy can be met with technological measures like light-weight materials, more efficient hull design, propulsion improvement devices or waste-heat recovery. Second option is operational measures like slow-steaming or more efficient ship sizes. Third there are alternative fuels or energy like biofuels, hydrogen, ammonia, electrical ships or wind-assisted propulsion.

But would that be enough? Data collected by Serra and Fancello* show that technological measures with respect to hull and propellor could reduce the emissions by max 25%. Operational measures (mainly slow steaming) have a potential of 60% reduction. Alternative energy sources are the best bet: biofuels, hydrogen, ammonia and electricity all hold the promise of zero-carbon or carbon-neutrality.

Anticipating an expected ship lifespan of 20 years and projecting a required 55% emission reduction on the final years of the ship, some wicked choices must be made for newbuilds as well.

What can already be seen is a significant drop in the average installed power for large container vessels and crude tankers indicating that slow steaming is seen as a piece to the puzzle. This makes sense of course, the potential is huge (60% as indicated above) and at 10% lower speed already 30% reduction can be achieved.

Scenarios for carbon-free shipping

Experts like DNV think that in 2050 mixed scenarios with prominent roles for hydrogen AND ammonia AND nuclear energy AND ammonia can be expected. If normal economic investment decisions should apply then the fuel with the best chance to earn back capital expenses by means of fuel savings would ‘win’. But it is not very likely that this shall actually happen. It looks like CO2 pricing shall be required to match the price difference and make investments worthwhile.

Sustainable Shipping Strategy Index

The coming weeks Marstrat will dive into ‘transition fuels vs the future fuels’ and examine some particular ship types. We will compare 50% emission with zero-emission scenarios. How will it impact technical aspects of the ship, taking its operation and economic viability into account? The coming episodes will also reveal the Marstrat Sustainable Shipping Strategy Index.

* Serra and Fancello (2020) “Towards the IMO’s GHG goals: A critical overview of the perspectives and challenges of the main options for decarbonizing international shipping”, Sustainability, vol 2020, issue 12

Superyachts Clusters Matching 2021 - SCM - Martstrat

Dutch and Italian superyacht suppliers invited to present sustainable products, services or innovative ideas

Marstrat is inviting Dutch and Italian superyacht suppliers to present their sustainable products, services or innovative ideas during the Superyacht Clusters Matching event on 22 April.

If you would like to put your company in the spotlights, don’t hesitate to email our partner Hein Velema.

Both Italy and the Netherlands have a long nautical history and some of their leading yacht builders are founded in the 19th century. Today Italy and the Netherlands are leading the superyacht industry both in number of yachts built as gross tonnage of production.

Benefits can multiply

The regional maritime clusters are of great importance to the superyacht sector. The collaboration between shipyards, suppliers and service providers breeding ground for innovation and efficiency. When two clusters collaborate, the benefits can multiply.

The superyacht sector needs to develop to stay relevant to the changing needs of the customers. The collaboration between two regional clusters will contribute to the necessary change. While the pandemic continues, the superyacht sector goes through a period of technological innovation and search for sustainable solutions.


Finding the right partners is crucial to stay at the forefront of this competitive market. Therefore Marstrat took the initiative to organise the Superyacht Clusters Matching 2021, The road to Sustainability event in close cooperation with NAVIGO and Holland Yachting Group.

The event includes several workshops, with a special focus on innovations and sustainability. Each workshop will consist of 5-minute presentation by suppliers followed up by a Q&A, moderated by an industry expert.

An important part of the virtual event will be the business-to-business meetings between Italian and Dutch companies. Matchmaking and Marketplace will be available during the entire event (9:00 – 17:00 CET), attendees will be able to sign up for matchmaking based on their profile and preferences. Click here to learn more, view the programme and register.

Don’t hesitate to contact Marstrat if you are interested and put your company in the spotlight to connect with possible clients.


The event is organised in collaboration with the Holland Yachting Group and made possible by Rotterdam Maritime Capital of Europe, Topsector Water & Maritiem, Camera di Commercio di Lucca, and Lucca Promos

Organised by

Marstrat - Maritime Strategy Implemented

Programma Dutch virtual visit to Finland

Nederlandse maritieme bedrijven die interesse hebben om zaken te doen met Finland kunnen zich nog steeds aanmelden voor de virtuele bijeenkomst op 3 maart.

Het programma is met zorg samengesteld. De dag begint om 09:00 met de opening door de Finse staatsecretaris voor Economische Zaken Mr. Petri Peltonen en de Nederlandse ambassadeur Mrs. Desirée Kopmels.

De Dutch Virtual Maritime Visit to Finland wordt door Marstrat en Business Finland georganiseerd in samenwerking met Netherlands Maritime Technology. De opdracht voor de organisatie is gegeven door Topsector Water Maritiem en het Netherlands Water Partnership

Aanmelden “Dutch Virtual Maritime Visit to Finland”

Zoals eerder aangekondigd, is er op 3 maart een virtuele bijeenkomst voor Nederlandse bedrijven in de maritieme sector met interesse voor zaken doen met Finland. U kunt zich vanaf nu inschrijven.

De dag begint om 09:00 met de opening door de Finse staatsecretaris voor Economische Zaken Mr. Petri Peltonen en de Nederlandse ambassadeur Mrs. Desirée Kopmels.

De opening wordt direct gevolgd door een CEO panel discussie waarna de deelnemers kunnen kiezen uit de volgende workshops:

  • ZERO emission
  • Autonous shipping
  • Cruise ships vs Superyachts.

Gedurende de hele dag is er mogelijkheid voor matchmaking. De inschrijving is gratis en kan via deze link waar u ook meer informatie kunt vinden over sprekers en deelnemers.

De Dutch Virtual Maritime Visit to Finland wordt door Marstrat en Business Finland georganiseerd in samenwerking met Netherlands Maritime Technology. De opdracht voor de organisatie is gegeven door Topsector Water Maritiem en het Netherlands Water Partnership

Jenny Coenen appointed part-time professor Smart Sustainable Manufacturing

As per 1st of January Jenny Coenen has been appointed part-time professor Smart Sustainable Manufacturing at The Hague University of Applied Sciences. She continues her work at Marstrat on Ship Production Processes (analysis, optimisation, education and training), also on a part-time base.

Jenny Coenen obtained a M.Sc. degree in Marine Technology from Delft University of Technology, where she also obtained her Ph. D. in the field of Ship Production. She has worked as researcher, lecturer, developer and consultant at Royal IHC, Delft University of Technology, Bloem Doze Nienhuis (a maritime consultancy company in Rotterdam), and Shipping & Transport College (STC) Rotterdam.

Her key interests and expertise are the improvement of (collaboration in) the production chain, engineering and business processes; both within companies as between companies. In 2021 she has been appointed professor Smart Sustainable Manufacturing at The Hague University of Applied Sciences which is a nice continuation of her earlier combined academic-business career.


Maritime Board Groningen in weekendbijlage Dagblad van het het Noorden

Op 19 december publiceerde het Dagblad van het Noorden onderstaand interview met Egbert Vuursteen – CEO Royal Wagenborg – en Harry Doze – Marstrat. Het artikel gaat in op de maritieme sector in Noord-Nederland en de verbindende rol die de Maritime Board Groningen daarin vervult.

Creativiteit innovatiekracht

‘Als we nu niets doen, dan verdwijnen we als maritieme sector in de geschiedenisboeken.’ Was getekend: Jules Blokhuis, productieleider van Koninklijke Niestern Sander, anderhalf jaar geleden. Goed nieuws. We dóen wat. De kersverse Maritime Board Groningen verbindt de bedrijvigheid in de sector met elkaar en met overheid en onderwijs.

Vorig jaar werd de Maritime Board Groningen in het leven geroepen om de sector in Noord-Nederland in stand te houden en te versterken. Toverwoorden: kennis delen, innoveren, aanpakken. Voorzitter is topman van Royal Wagenborg Egbert Vuursteen. ,,We zijn inmiddels vier keer bij elkaar gekomen. De open houding van iedereen is opmerkelijk. We hebben allemaal hetzelfde doel: ervoor zorgen dat de noordelijke maritieme sector zijn internationale concurrentiepositie behoudt en zich verder kan versterken in deze lastige tijd.’’

Het bouwen van schepen kost veel manuren. Logischerwijs is de prijs van een schip in Nederland daarom hoger dan in landen met aanzienlijk lagere lonen, alhoewel de efficiency in Noord-Nederland over het algemeen erg hoog is. ,,Wat we met de Board doen, en dat vind ik echt goed, is onderzoeken hoe dat precies zit. We concludeerden dat het een kwestie van een overbrugbare kostenbesparing is en dan zijn we weer helemaal concurrerend’’, vertelt Harry Doze van adviesbureau Marstrat. ,,Dus moeten we samen bedenken hoe we dat kunnen doen.’’ Vuursteen stelt: ,,Je moet in die vergelijking ook de hoge kwaliteit meenemen die Noordelijke schepen karakteriseren.”

Doze bracht in opdracht van de provincie Groningen eerder al de situatie van het maritieme cluster in beeld. Dat was de directe aanleiding om in actie te komen. Hij concludeerde dat het de verkeerde kant op ging. De sector kende faillissementen, de marges werden kleiner, vergrijzing trad in en de kritische massa daalde. En dat heeft weer effect op de investeringsmogelijkheden en de algehele toekomst van de sector. Vuursteen: ,,We moeten een minimale grootte behouden om interessant te blijven hier in Noord-Nederland.’’


De board zoekt met werven, maritieme dienstverleners, reders, opleiders, verzekeraars, financiers, havens en overheden (allemaal vertegenwoordigd) antwoorden op de vragen die spelen. De al genoemde kostprijs is een belangrijke uitdaging, robotisering een interessant antwoord. Doze: ,,We hebben vastgesteld dat vooral in de sectiebouw besparingen kunnen worden gerealiseerd. Een robotstraat, of een flexibel inzetbare robot, waarvan scheepsbouwers en sectiebouwers gebruik kunnen maken, kan een antwoord zijn. Dat onderzoeken en bespreken we. Maar dan moet wel eerst de engineering gestandaardiseerd worden. Dat zijn we nu met een groot aantal betrokkenen aan het opzetten.’’

Tegelijkertijd wordt al op vrij gedetailleerd niveau gekeken wat zo’n robotstraat scheelt aan kosten en wat hij zou moeten doen. Het laatste idee is dat de productie van zogeheten micropanelen (maximaal 12 bij 3 meter) heel goed door robots kan geschieden. Doze: Dat lijkt de beste besparing op te leveren.’’ Of de scheepsbouwers via slimme logistieke manieren de secties in een robotstraat laten assembleren, of dat het beter is dat de robotstraat langs de bouwers gaat, wordt ook onderzocht.

Om dat proces een handje te helpen, stelde de provincie Groningen begin deze maand 1 miljoen euro uit het coronafonds beschikbaar. Vuursteen: ,,Daar blijkt uit dat de provincie veel belang hecht aan de sector en overtuigd is van het proces dat we samen hebben ingezet. Uiteindelijk moeten de ondernemers het wel zelf doen natuurlijk, zo krijg je een duurzaam model.’’


Dat de maritieme sector van belang is in het Noorden, blijkt uit de cijfers. Na de regio Rotterdam is het de grootste regio van Nederland, met 13.000 arbeidsplaatsen. En het Noorden mag dan uitdagingen kennen, vergeleken met andere regio’s gaat het hier nog best goed, zegt Doze. ,,Qua creativiteit en innovatiekracht weet de noordelijke scheepsbouw altijd weer oplossingen te vinden om haar bestaansrecht te garanderen. Maar de komende periode wordt spannend. Zijn er dan nog genoeg opdrachten voor alle noordelijke scheepsbouwers?’’

,,Alleen door samen te werken krijgen we dat voor elkaar’’, zegt Egbert Vuursteen. ,,In de board praten vooral de grotere partijen mee, maar de ideeën en oplossingen worden altijd in samenspraak met zoveel mogelijk betrokkenen uit de maritieme sector bedacht en uitgevoerd. De gehele keten in Noord-Nederland bestaat nu eenmaal uit een groot aantal subcontractors die regionaal gevestigd zijn en die nodig zijn voor de verschillende fasen tijdens het bouwen en berederen van schepen.’’


Want de uitdagingen en kansen zijn er voor elke onderneming. Wat doen we tegen de vergrijzing? Hoe zorgen we dat we onze schepen verduurzamen en vergroenen? Ook interessant: Welke kansen heeft het Noorden in de verduurzaming van schepen? Hoe gaan we om met nieuwe wet- en regelgeving? Wat kunnen we doen om onze concurrentiepositie te versterken? Hoe blijft de maritieme sector interessant voor financiers? Wat kunnen we doen om het vak aantrekkelijk te houden voor scholieren? En zo nog veel meer.

Vuursteen: ,,Elke vergadering liggen er kwesties op tafel die we allemaal van een antwoord willen voorzien. We laten onderzoek doen, steken de koppen bij elkaar en kijken naar mogelijkheden. Juist omdat de onderwerpen van verschillende kanten kunnen worden belicht, kunnen we snel meters maken.’’

,,We discussiëren over welke kwesties van het grootste belang zijn, de betrokken partijen springen er meteen bovenop. Dat werkt. We moeten voorwaarts, relevant blijven. Je ziet dat er in het Noorden nog een grote diversiteit aan schepen gebouwd kan worden. Dat moet vooral zo blijven.’’

Bron: Dagblad van het Noorden

Webinar market developments in the superyacht sector

While some sectors are heavily hit by the corona crisis, others tend to flourish. The superyacht industry proves to be less vulnerable for economic downturn.

In order to provide additional insight, Rotterdam Maritime Services Community, Netherlands Maritime Technology, and Maritime Delta will organise a webinar on January 21, 2021.

During the webinar Marstrat partner Hein Velema will elaborate about challenges and opportunities the superyacht industry has to offer to the regional maritime cluster of Rotterdam.


Afterwards, Eddie Kloosterman – division manager Holland Yachting Group at NMT – will discuss the increased attention for sustainability among superyacht owners. It is key to understand how the Dutch maritime cluster can capitalise on these opportunities. Other speakers include Dennis Bravenboer (Hug Engineering) and Robert van der Tol (Water Revolution Foundation)

During a panel discussion industry experts will dive deeper into the refit market. Refits might be a smart and swift way to improve the sustainability of a vessel. Especially interesting for Dutch shipyards because they are already equipped for this kind of work.


  • January 21st
  • 16.00 – 17.00
  • Online
Marstrat - Maritime Strategy Implemented

Netherlands Maritime Technology over maritieme I-Missie Finland

Maritieme i-missie naar Finland begin maart stimuleert samenwerking en wederzijdse business mogelijkheden

Scandinavië toont bijna jaloersmakend veel ambitie als het gaat om een groene toekomst voor haar maritieme industrie. De landengroep zit o.a. bovenop de thema’s emissieloos & autonoom varen. Zo ook Finland, dat in 2030 haar complete vloot emissieloos wil laten varen. De Finse overheid stuurt de ambitie door financiële support en ook regelgeving.

“Finland ziet Nederland als natuurlijke samenwerkingspartner op o.a. deze gebieden”, vertelt Harry Doze van Marstrat. Klinkt dit je als muziek in de oren omdat uw bedrijf hier volop mee bezig is? Ontdek of je bedrijf een ideale match vormt met één of meerdere Finse counterparts en verken business mogelijkheden tijdens de gratis toegankelijke maritieme i-missie op 2 en 3 maart 2021. Ook op de thema’s offshore wind en scheepsbouw (m.n. van cruiseschepen) ligt een scherpe focus.

Superjachtbouw en passagiersschepen

“We hebben een denkwijze die erg overeenkomt met die van de Finnen en bovendien waarderen zij ons om o.a. onze creativiteit en innovaties”, vervolgt Doze. “Finland is ruim een jaar geleden een transitie gestart van haar maritieme industrie. Waar de maritieme bedrijven voorheen altijd erg actief zijn geweest op het gebied van arctische- en passagiersschepen, ontstaat door een veranderende markt, nu ruimte om het blikveld te verruimen. De overheid stimuleert de industrie om aan de slag te gaan met het verwerken van hoogstaande technische kennis waar Finland van origine sterk in is. Denk bijvoorbeeld aan sensoren. De industrie kijkt vooral naar mogelijkheden in de superjachtbouw en op het gebied van cruiseships”, aldus Doze.

‘Samenwerken op de thema’s emissieloos & autonoom varen hard nodig’

Hein Velema, sinds april dit jaar ook één van de Partners bij Marstrat vult aan: “Verschillende landen zijn op hun manier al ver op het gebied van emissieloos en autonoom varen. Er zijn echter nog heel veel puzzelstukjes die gelegd moeten worden en zo bezien, verkeren we Europa-breed op deze vlakken nog in een pril stadium. Samenwerking is hard nodig. Laten we naar elkaar kijken waar we staan en samenwerken en kennis delen. Het gaat hier om internationale ontwikkelingen én internationale samenwerking als sleutel tot succes. Om voorsprong te kunnen behalen op deze vlakken is het zaak om verder te kijken dan efficiency en financiën, anders komen anderen straks met de oplossing en schuif je achteraan aan in de rij.”

De maritieme i-missie is een vervolg op de inkomende handelsmissie uit Finland, die in 2019 plaatsvond rond de beurs Europort. Destijds waren bedrijven aangesloten zoals Basen OY, Esri Finland, KIP Infra OY, Kosila, Kouvola Innovation OY, Pemamek OY, Port of Pori Ltd, Quuppa OY, Steerprop Ltd, Tieto Finland OY en VTT Technical Research Centre of Finland Ltd.

Programma in voorbereiding

Het programma wordt momenteel nog vorm gegeven door Marstrat in samenwerking met NMT en zal bestaan uit webinars, paneldiscussies en interactieve workshops. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Ook wordt de mogelijkheid aangeboden tot individuele matchmaking met Finse bedrijven naar keuze. Hieraan zijn wel kosten verbonden. Verzoeken hiervoor kunnen nu al worden ingediend. Zie de contactgegevens hieronder.

Interesse in deelname aan de maritieme i-missie?

Vanaf medio januari 2021 kan uw bedrijf zich aanmelden via B2Match, en verschijnt hierover o.a. berichtgeving via de kanalen van NMT. Ideeën voor sprekers of suggesties voor het programma? Neem contact op met Harry Doze (T 06 50 51 44 77, E ) en/of Hein Velema (T 06 48 74 08 64, E

Bron: Netherlands Maritime Technology